خط تولید کنسرو حبوبات
آشنایی با خط تولید کنسرو حبوبات, سایر مطالب

خط تولید کنسرو حبوبات

حبوبات به عنوان منابع غذایی سرشار از پروتئین در همه جای دنیا و خصوصا کشورهای در حال توسعه، به صورت گسترده‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرند. حبوبات، هم به جهت قیمت ارزان‌ و هم با گسترش فرهنگ گیاهخواری در دنیا با تقاضای روز‌افزونی مواجه شده‌اند، و به همین دلیل اینکه بازار جهانی بتواند پاسخگوی چنین نیازی باشد، انجام پردازش‌های صنعتی روی حبوبات خام و راه اندازی خط تولید کنسرو حبوبات جهت تولید غذاهای‌ نیمه‌آماده‌ای مثل کنسر حبوبات، در همه جای دنیا در حال گسترش است.

بهره‌برداری از انواع خط تولید کنسرو حبوبات شامل موارد زیر است:

  • خط تولید کنسرو لوبیاچیتی
  • خط تولید کنسرو لوبیا و قارچ
  • خط تولید کنسرو لپه
  • خط تولید کنسرو عدس (عدسی)
  • خط تولید کنسرو نخود آبگوشتی
  • خط تولید کنسرو نخود فرنگی

 

خطوط تولید کنسرو حبوبات عموما شامل ۳ مرحله آماده‌سازی، تولید و بسته ‌بندی می‌باشند، که برای همه انواع آن تقریبا یکسان است.

 

عملیات آماده‌سازی

عملیات آماده‌سازی حبوبات عموما شامل خیساندن، شن‌گیری، پاک کردن، آنزیم‌بری و آماده‌سازی سُس می‌باشد که بسته به نوع خط تولید ممکن است مراحل دیگری نیز به آن اضافه شود. به عنوان مثال در خط تولید کنسرو لوبیا و قارچ، باید در مرحله آماده‌سازی، از دستگاه اسلایسر قارچ برای اسلایس (تکه‌تکه) کردن قارچ‌ها استفاده‌شود، و یا در مورد حبوبات غلاف‌‌داری مثل باقلا و نخود فرنگی، باید مرحله غلاف‌گیری (به صورت دستی یا با دستگاه غلاف‌گیر) به مراحل آماده‌سازی اضافه شود.

مراحل آماده‌سازی خط تولید کنسرو حبوبات به شرح زیر است:

خیساندن

در اولین مرحله آماده‌سازی، حبوبات باید خیسانده شوند تا هم شستشوی اولیه و هم عملیات نفخ‌گیری از آن‌ها، انجام شود. برای خیساندن حبوبات از وان ‌‌آماده‌سازی تمام استیل استفاده می‌شود که در چندین نوبت باید آب آن تعویض گردد و معمولا توصیه می‌شود بین ۸ تا ۱۲ ساعت حبوبات در وان‌ باقی بمانند، سپس به سمت دستگاه شن‌گیری هدایت شوند.

خیساندن حبوبات در وان آماده سازی

شن‌گیری

با توجه به اینکه حبوبات معمولا به صورت پاک نشده به کارخانه آورده می‌شوند، لازم است پیش از آنکه به قسمت‌های دیگر خط تولید منتقل شوند، شن و سنگ‌ریزه‌های موجود از آن‌ها جدا شود. عملیات شن‌گیری در خطوط تولید کنسرو حبوبات در دستگاه شن‌گیر انجام می‌شود. دستگاه شن‌گیر، شامل یک مخزن در قسمت بالایی است که حبوبات از آن وارد و به سمت کانال آبی که یک سری موانع در آن تعبیه شده است، سرازیر می‌شوند. فشار آب موجود در کانال باعث می‌شود که حبوبات در قسمت‌هایی بالایی و سنگ‌ریزه‌ها در قسمت‌هایی پایینی کانال آب قرار گیرند. بدین ترتیب عملیات شن‌گیری صورت می‌گیرد و حبوبات توسط آب به مرحله بعدی هدایت می‌شوند.

پاک کرن

حبوبات پس از مرحله شن‌گیری باید دوباره کنترل شوند تا ذراتی که هم‌وزن با آن‌ها بوده‌اند و در مرحله شن‌گیری جدا نشده‌اند، در این مرحله از خط تولید خارج شوند. برای پاک کردن حبوبات در این مرحله از میز کار استفاده می‌شود. میزکار، میزی از جنس استیل است که حبوبات روی آن ریخته می‌شوند و پرسنل تولید، هر گونه مواد زائدی را به دقت از آن‌ها جدا می‌کنند، و بدین ترتیب حبوبات پاک شده راهی مراحل بعدی خط تولید می‌شوند.

آنزیم بری و پخت اولیه

حبوبات خام پس از طی مراحل نفخ‌‌گیری، شن‌گیری و پاک‌کردن باید برای پخت اولیه آماده شوند. پخت اولیه حبوبات همزمان با عملیات آنزیم‌بری انجام شده و اصطلاحا بلانچ کردن نامیده می‌شود. عملیات بلانچ کردن معمولا به دو روش مستقیم یا غیر مستقیم انجام می شود. در روش بلانچ مستقیم، حبوبات از یک سمت وارد دستگاه بلانچر می‌شوند و در حالیکه در تماس مستقیم با بخار آب قرار می‌گیرند، به صورت چرخشی از سمت دیگر دستگاه خارج می‌شوند. در روش بلانچ غیرمستقیم، حبوبات وارد دستگاهی به نام پاتیل گردان می‌شوند. دستگاه پاتیل گردان، یک دیگ دوجداره (جاکت) گردان دارد که بخار آب در آن موجود است و بدین‌ترین حبوباتی که داخل آن ریخته شده‌اند به صورت غیرمستقیم حرارت می‌بینند تا عملیات پخت‌اولیه و آنزیم‌بری روی آن‌ها انجام شود. مدت زمان بلانچ شدن یک پارامتر بسیار مهم در انواع گوناگون خط تولید کنسرو حبوبات است که باید با نظر مدیر تولید تعیین شود. به عنوان مثال در مورد محصولاتی مثل کنسرو عدسی که بهتر است محتویات آن نرم‌تر شوند، مدیر تولید می‌تواند مدت زمان بیشتری را برای بلانچ کردن در نظر بگیرد.

بلانچ کردن حبوبات

آماده‌ کردن سس

وجود سس در کنسرو حبوبات به آن‌ها طعم و مزه می‌دهد و باعث خوشمزه‌تر شدن محصول نهایی می‌شود، و به همین دلیل تقریبا در همه انواع خط تولید کنسرو حبوبات، مرحله آماده کردن سس، همواره به عنوان یکی از مراحل آماده‌سازی وجود دارد. برای ایجاد سس در کنسرو حبوبات از دستگاه فرمولاسیون استفاده می‌شود. دستگاه فرمولاسیون دستگاهی مشابه با پاتیل‌گردان است که دو مخزن در قسمت بالایی خود دارد. محتویات سس (آب‌نمک، پودرپیاز، پودر سیر و …)  مطابق فرمولی که مدیر تولید ارائه می‌دهد در قسمت پایینی دستگاه فرمولاسیون ساخته شده و توسط یک منو پمپ به مخازن قسمت بالایی منتقل می‌شود. مخازن بالایی شامل همزن برای جلوگیری از ته‌نشینی و گرم‌کن برای گرم نگه داشتن محلول هستند، که محلول یکنواخت و گرم را به سمت دستگاه محلول‌ریز هدایت می‌کنند.

 تولید

فرآیند تولید در انواع مختلف خط تولید کنسرو حبوبات شامل ۵ مرحله پرکردن، محلول‌ریزی، هواگیری، دربندی و اتوکلاو است، که معمولا در همه خطوط تولید کنسروی‌جات وجود دارند.

پر کردن

اولین مرحله از فرآیند تولید در کارخانجات تولید کنسرو حبوبات، عملیات پر کردن است. قوطی‌های خالی در این مرحله از سمت دیگر خط تولید آورده می‌شوند تا از حبوباتی که از مراحل قبلی آماده تولید شده‌اند، پر شوند. عملیات پر کردن قوطی‌ها توسط دستگاه پر کن انجام می‌شود که در اینجا انواع ۱۸ یا ۲۴ نازله آن، بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد. در خط تولید کنسرو لوبیا و قارچ که باید قارچ هم به لوبیا اضافه شود، اسلایس‌های قارچ  قبل یا بعد از عملیات پر‌کردن در قوطی‌ها ریخته می‌شوند. زمانی که قوطی‌ها از محصولات مورد نظر پر شدند روی نوار نقاله قرار می‌گیرند تا به سمت دستگاه محلول‌ریزی هدایت شوند.

 

پر کردن قوطی‌های کنسرو از حبوبات توسط دستگاه پرکن

محلول ریزی

سسی که در مرحله آماده‌سازی توسط دستگاه فرمولاسیون ساخته شده بود باید درون قوطی‌هایی که از حبوبات پر‌شده‌اند ریخته شود تا حجم مواد پرشده در مجموع، بین ۸۰ تا ۸۵ درصد از حجم قوطی را پرکنند و محصول کنسرو به شکل نهایی خود نزدیک شود. برای ریختن سس درون قوطی‌های کنسرو حبوبات، از دستگاه محلول‌ریز استفاده می‌شود. قوطی‌های پرشده از حبوبات توسط نوارنقاله به زیر دستگاه محلول‌ریز آورده می‌شوند و از سمت دیگر، محلول ساخته شده در دستگاه فرمولاسیون توسط منو پمپ به مخزن دستگاه محلول‌ریز، پمپاژ می‌شود. سس یا محلول توسط دستگاه محلول‌ریز با دمایی در حدود ۸۰ درجه درون قوطی‌های کنسرو پر شده از حبوبات ریخته شده و بدین ترتیب، قوطی‌های پرشده از سس و حبوبات، به سمت مراحل بعدی خط تولید هدایت می‌شوند.

هواگیری (اگزاست)

قوطی‌های کنسرو که از حبوبات وسس پر شده‌اند باید مرحله هواگیری (اگزاست) را طی کنند تا هوای موجود در آن‌ها خارج شود. فرآیند هواگیری در همه خطوط تولید کنسروی‌جات وجود دارد و همواره یکی از مهم‌ترین مراحل خط تولید است. علت خارج کردن هوا از قوطی‌های کنسرو این است که وجود هوا علاوه بر اینکه می‌تواند موجب فساد مواد غذایی درون قوطی شود، پیامدهایی نظیر زنگ زدن یا باد کردن درب قوطی را در پی خواهد داشت، که باعث می‌شود محصول نهایی نتواند استاندارهای لازم برای مصرف را کسب نماید. عملیات هواگیری در خط تولید کنسرو حبوبات، مانند سایر خطوط تولید کنسروی‌جات در دستگاه اگزاست انجام می‌شود. قوطی‌هایی که وارد دستگاه اگزاست می‌شوند یک مسیر ۱ الی ۳ ریلی را طی می‌کنند تا عملیات حرارت دهی و خروج هوا از سطوح فوقانی آن‌ها انجام شود، و پس از خروج از دستگاه اگزاست در کوتاهتر‌ین زمان ممکن به سمت دستگاه دربندی هدایت می‌شوند.

دربندی

عملیات دربندی به منظور پرس کردن درب قوطی روی آن صورت می‌گیرد و همواره مهم‌ترین مرحله از تمام خطوط تولید کنسروی‌جات است، که اصطلاحا به آن قلب تولید گفته می‌شود. قوطی‌های کنسرو حبوبات پس از مرحله هواگیری بلافاصله وارد دستگاه دربندی می‌شوند تا عملیات دربندی روی آن‌ها انجام شود. در این مرحله، قوطی‌های کنسرو حبوبات توسط تسمه نقاله به سمت دستگاه دربندی آورده می‌شوند، از طرف دیگر، درب قوطی‌ها نیز در قسمت درب‌انداز اتوماتیک دستگاه قرار می‌گیرد و توسط دستگاه دربندی روی آن‌ها دوخته می‌شود. قوطی‌های کنسرو حبوبات پس از عملیات دربندی وارد آخرین مرحله تولید خواهند شد تا عملیات پخت آن‌ها کامل و نهایی شود.

 

عملیات دربندی قوطی‌های کنسرو حبوبات

اتوکلاو

قوطی‌های کنسرو حبوبات پس از عملیات دربندی باید بار دیگر در معرض حرارت قرارگیرند تا هم میکروب‌زدایی (استریل) شوند، هم فرآیند پختشان تکمیل شود. عملیات استریلیزاسیون که به منظور نابود کردن میکروارگانیسم‌ها درخطوط تولید کنسروی‌جات، صورت می‌پذیرد توسط دستگاهی به نام اتوکلاو انجام می‌شود. فرآیند اتوکلاو به دو روش درباز یا دربسته انجام می‌شود که در خطوط تولید کنسرو حبوبات، معمولا نوع درباز آن مورد استفاده قرار می‌گیرد. در روش اتوکلاو درباز، قوطی‌های کنسرو درون آب و در شرایطی که بخار آب اشباع از قسمت زیرین وارد شده و موجب غل زدن آن می‌شود، ریخته می‌شوند. قوطی‌های کنسرو پس از غل زدن در آب و رسیدن به دمای ۱۲۱ درجه سانتیگراد، به به وان آب سرده منتقل می‌شوند تا در آنجا دمایشان کاهش پیدا کند و به دمایی در حدود ۳۰ تا ۳۵ درجه سانتیگراد برسد. قوطی‌های کنسرو پس از انجام عملیات اتوکلا، خشک شده و سپس به بخش بسته‌بندی هدایت می‌شوند.

 

پخت حبوبات با دستگاه اتوکلاو

بسته بندی

کنسروهای حبوبات بعد از مرحله بسته‌بندی، و پس از گذراندن دوران قرنطینه ۱۴ روزه (در اتاق قرنطینه با دمای ۲۹ تا۳۱ درجه)، شرایط لازم برای عرضه شدن به بازار را به دست خواهند آورد. عملیات بسته‌بندی معمولا طی دو مرحله و توسط دستگاه‌های جت‌پرینتر و شیرینگ‌پک انجام می‌شود.

جت‌پرینتر برای چاپ کردن اطلاعات تولید

قوطی‌های کنسرو حبوبات پس از عملیات دربندی و اتوکلا ابتدا خشک شده و سپس به سمت دستگاه جت‌پرینتر هدایت می‌شوند تا اطلاعات تولید (تاریخ انقضا، سریال تولید و ….) روی درب آن‌ها چاپ شود. قوطی‌های کنسرو که اطلاعات تولید روی آن‌ها چاپ شده است به سمت آخرین مرحله خط تولید، جهت بسته‌بندی نهایی هدایت می‌شوند.

شیرینگ‌ پک برای بسته‌بندی نهایی

قوطی‌های کنسرو حبوبات در آخرین مرحله خط تولید وارد دستگاه شیرینگ‌پک می‌شوند تا برای بسته‌بندی نهایی و عرضه به بازار آماده شوند. دستگاه شیرینگ‌پک با کشیدن یک روکش نایلونی روی قوطی‌های کنسرو، آن‌ها را به شکل یک بسته در‌می‌آورد و بدین‌ترتیب حمل آن‌ها را تا محل مصرف بسیار آسان می‌کند.

درباره seamerco

صنایع غذایی به عنوان یکی از سود آورترین کسب‌ و کارها، همواره از جمله جذاب‌ترین موضوعاتی بوده‌ که مورد توجه کارآفرینان و سرمایه‌گذاران بسیاری قرار گرفته است. کارآفرینی در صنایع غذایی، یک عرصه وسیع است که می‌تواند دربرگیرنده طیف گسترده‌ای از مشاغل خانگی، کارگاه‌های کوچک زودبازده و کارخانه‌های بزرگ صنعتی باشد. وجود همین دامنه وسیع در مشاغل مرتبط با صنایع غذایی است که باعث شده فرصت‌های سرمایه‌گذاری متنوعی در زمینه تولید محصولات غذایی به وجود آید و سرمایه‌‌گذارانی با اهداف، نیازها و انگیزه‌های متفاوت به آن راه یابند. شرکت سیمرکو با هدف پاسخگویی به نیازهای متنوع تولید‌کنندگان صنایع غذایی در ایران، فعالیت خود را از سال 1380 آغاز نموده و هم‌اکنون نزدیک به دو دهه است که در زمینه طراحی و تولید ماشین‌آلات صنایع غذایی فعالیت دارد.

نوشته‌‌های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *