در حال بارگذاری...
آشنایی با خطوط تولید

انواع خطوط تولید صنایع غذایی بر اساس فرآیند تولید

انواع خطوط تولید مواد غذایی دارای دسته بندی های متفاوتی است که هر کدام نمایانگر صنعتی خاص و متفاوت می باشد. قرارگیری و دسته بندی برای خطوط تولید صنایع غذایی بر اساس المان های خاصی صورت می پذیرد که در مقاله انواع خطوط تولید مواد غذایی توضیح داده شده است.

اما هدف این مقاله پرداختن به صورت اختصاصی به خطوط تولید صنایع غذایی بر اساس نوع روند کاری بوده و خطوط تولید را بر اساس پروسسی که بر روی ماده اولیه حال می شود به دسته های گوناگونی تقسیم بندی می شود.

اهمیت انواع خطوط تولید مواد غذایی بر اساس مرحله های تولید از این منظر است که سرمایه گذار برای شروع کسب و کار خود بر اساس فرآیندی که یک خط تولید می تواند داشته باشد قادر خواهد بود تا هزینه سرمایه اولیه و میزان فضایی که برای چنین خط تولیدی مورد نیاز خواهد بود را تخمین زده و تعیین کند.

مشخص نمودن نحوه تولید یک ماده غذایی و فرآیند تولید کار بسیار حساسی است. علم مواد غذایی رشته ای است که در آن زیست شناسی، علوم فیزیکی و مهندسی برای مطالعه ماهیت غذاها، علل خرابی آن و اصول پردازش مواد غذایی استفاده می شود. پس به عنوان اولین شرط در تعیین نوع فرآیند تولید مواد غذایی باید نوع ماده اولیه مورد استفاده در خط تولید مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد.

انواع خطوط تولید لا

تکنولوژی صناع غذایی به استفاده از علم مواد غذایی برای انتخاب، حفظ، پردازش، بسته بندی، توزیع و استفاده از غذاهای سالم، مغذی و با کیفیت اتلاق می شود. امروزه تمامی کشورهای دنیا به دنبال ارتقای هر چه بیشتر صنایع غذایی خود و همچنین تولید هر چه با کیفیت تر محصولات غذایی خود هستند. رقابتی که در تولید مواد غذایی وجود دارد به دلیل اهمیت این صنعت در زنجیره غذایی مردم می باشد.

انواع خطوط تولید بر اساس فرآیند

فرآیند تولید مواد غذایی به مجموعه ای از روش ها و تکنیک های مورد استفاده برای تبدیل مواد خام به مواد غذایی برای مصرف گفته می شود. مواد اولیه خام از طریق فرآیندی که خط تولید بر روی آن صورت می دهد به یک ماده مورد استفاده برای مصرف کننده تبدیل می شود. در نظر داشته باشید که فرآیندهای رخ داده بر روی متریال های اولیه بر اساس نوع آن ها انتخاب می شود.

نمونه هایی از فرآیند های مورد استفاده در مواد غذایی

  • تکه تکه کردن
  • مخلوط کردن
  • هموژنیزه کردن
  • فرآیند پختن
  • فرآیند پاستوریزه نمودن
  • امولسیون
  • خشک کردن پاششی

انواع نگهداری مواد غذایی

پس از فرآیند تولید، هر محصول غذایی باید بتواند توسط یک فرآیند مشخصی حفط و نگهداری شود. حفظ مواد غذایی فرایندی است که در آن ماده غذایی طی عبور از فرآیندهای خاصی باعث توقف و یا کاهش قابل توجه عمل فساد در آن ها برای جلوگیری از بیماری های مواد غذایی و افزایش میزان زمان نگهداری آن ها می شود.

انواع شیوه های حفظ مواد غذایی

  • نگاه داشتن در یخچال و انجماد
  • کنسرو نمودن
  • استفاده از اشعه و پرتو افکنی‌
  • عملیات دیهیدراته نمودن
  • انجماد خشک
  • ترشی نمودن در سرکه
  • پاستوریزه کردن
  • تخمیر

بر اساس فرآیندهای بالا مواد غذایی می توانند دارای طول عمر بیشتری شده و تاریخ انقضای بلند مدت تری پیدا نمایند. البته هر کدام از موارد بالا مزایا و معایب خود را نیز دارا می باشد که می تواند موضوعی برای مقالات آتی باشد. مواردی که در بالا به عنوان شیوه های نگهداری مواد غذایی مرتب نمودیم می توانند بر روی طعم، مزه و بافت هر کدام از متریال های ورودی کارخانه تاثیر گذار باشد.

در طول سال های متمادی شیوه های بسته بندی و همچنین حفط و نگهداری مواد غذایی ارتقای چشم گیری یافته است تا هم مدت زمانی که یک ماده غذایی می تواند نگهداری شود افزایش یابد و از سوی دیگر کیفیت ماده غذایی تغییر چندانی پیدا ننموده و همانند متریال اولیه خود باشد. علم نگهداری مواد غذایی به همان اندازه نحوه تولید مواد غذایی ارزشمند و مهم است.

 

علت تنوع انواع خطوط تولید

بسیاری از روش های نگهداری مواد غذایی نیز برای استفاده غذا توسط فضانوردان و نیروهای نظامی مورد استفاده قرار گرفته اند. نگهداری اینگونه مواد غذایی به گونه ای است که این غذاها باید طول عمر طولانی خود را حفظ کنند. در حقیقت تمامی فرآیندهای نگهداری مواد غذایی یک هدف را دنبال می کنند و آن هم کاهش رشد باکتری های بیماری زا و یا از بین بردن باکتری ها به طور کامل از طریق همدیگر است. همچنین یکی دیگر از کارهایی که فرآیند نگهداری مواد غذایی صورت می دهد از بین بردن آنزیم هایی است که به مرور زمان می توانند شکل و فرم ماده غذایی را تغییر دهند.

تا بدینجای کار به صورت کلی فرآیندهای نگهداری و انواع خط تولید ها را بر اساس آن توضیح داده شد. در ادامه به بررسی فرآیندهای خطوط تولید به صورت اختصاصی پرداخته می شود.

کنسرو نمودن

خط تولید کنسرویجات به عنوان یکی از خطوط تولیدی در نظر گرفته می شود که در آن محصول بعد از بسته بندی می تواند بدون نیاز به یخچال در حدود ۱۸ ماه در قفسه ها نگهداری شود. استفاده از محصولات کنسروی برای مکان هایی که امکان استفاده از یخچال وجود ندارد می تواند حیاتی باشد. خط تولید کنسرویجات در ظرفیت های کم ، متوسط و بالا وجود دارد. خط تولید کنسرو یکی از انعطاف پذیرترین خطوط تولید است و تنها با راه اندازی یک خط تولید می توانید انتظار تولید محصولات متنوعی را داشته باشید.

فرآیند خط تولید کنسروی بدین صورت است که بعد از شستشوی قوطی های کنسرو، توسط پرکن های اتوماتیک از محصول پر شده و سپس توسط اگزاست خلا شده و در نهایت از طریق ماشین آلات دربندی، پلمپ می شود.

پرتودهی

پرتودهی خوراک روشی است که در آن با استفاده از پرتوهای یون ساز همچون پرتو الکترون یا اشعه ایکس یا اشعه گاما انواع مواد خوراکی را به منظور سترون (استریل) کردن، افرایش زمان نگهداری، جلوگیری کردن از جوانه زدن و افزایش برخی خواص ویژه آنها، پرتو دهی می کنند.

دی هیدراته نمودن

دیهیدراته نمودن یلا همان خشک کردن یک روش نگهداری مواد غذایی است که با حذف آب از غذا، که مانع از رشد میکروارگانیسم ها و پوسیدگی می شود، کار می کند. روش دیهیدراته باعث کاهس و یا از بین بردن آنزیم ها شده و هعمچنین باعث غیر فعال شدن آنها می شود. خشک کردن غذا با استفاده از خورشید و باد برای جلوگیری از خراب شدن مواد غذایی از دوران باستان به عنوان یکی از شناخته شده ترین شیوه های دیهیدراته نمودن استفاده می شود.

آب درون مواد غذایی توسط تبخیر از بین می رود، در حالیکه در مورد شیوه فریز کردن ماده غذایی، غذا ابتدا منجمد می شود و پس از آن آب به وسیله سولیزاسیون از آن گرفته می شود. از آنجا که خشک شدن رطوبت را از بین می برد، از نظر وزن غذا کمتر و سبک تر می شود. از فرآیند دیهیدراته نمودن معمولا برای آجیل و مغزجات و همچنین فرآیند تولید میوه های خشک استفاده می شود.

ترشی انداختن

یکی از معروف ترین و در عین حال ساده ترین شیوه های نگهداری مواد غذایی استفاده از سرکه و به اصطلاح ترشی انداختن است. خط تولید ترشی دارای ظرفیت های ۵ تا ۱۰ تن، ۱۵ تا ۱۸ تن و ۲۵ تا ۳۵ تن در روز قابل راه اندازی خواهد بود. فرآیند ترشی انداختن قرار دادن مواد غذایی درون سرکه و قرار دادن در انبار تا تبدیل شده به محصول نهایی است.

مواد غذایی که تبدیل به ترشی می شوند دارای زمان نگهداری طولانی تر و همچنین ماندگاری بلند مدت بوده و می توانند تا سال ها بدون نیاز به یخچال خراب نشوند.

پاستوریزه کردن

یکی از معمول ترین شیوه های خط تولید پاستوریزه نمودن است. فرآیند پاستوریزه نمودن تقریبا در تمامی خطوط تولید وجود دارد و برای از بین بردن باکتری های موجود در ماده غذایی کمک می کند. پاستوریزه نمودن تمامی میکروب های موجود در مواد غذایی همچون باکتری، ویروس، پروتوزوآ، کپک و… کشته می شوند.

تخمیر نمودن

تخمیر فرآیندی متابولیک است که تغییرات شیمیایی را بر روی محصول صورت می دهد و این عمل را با ایجاد تغییراتی بر روی آنزیم های موجود در مواد غذایی صورت می بخشد. در فرآیند تخمیر قندها به اسید‌، گاز یا الکل تبدیل می‌ شوند. در علم بیوشیمی فرآیند تخمیر به آزادسازی انرژی کربوهیدرات ها در نبود اکسیژن اتلاق می شود.

تخمیر در مخمر‌ها و باکتری‌ ها زمانی که با کمبود اکسیژن مواجه می شوند اتفاق می افتد. فرآیند تولید همان رونی را طی می کند که در تخمیر اسید لاکتیک اتفاق می افتد. یکی دیگر از مهمترین مواردی که به عنوان تخمیر از آن یاد می شود رشد میکروارگانیسم‌ها با هدف تولید یک محصول شیمیایی است. از نمونه مثال های استفاده از فرآیند تخمیر می توان به تولید اسید لاکتیک در مواد ترشی مانند خیارشور و ماست اشاره نمود. از فرآیند تخمیر همچنین در تولید آب جو استفاده می شود.

سخن آخر انواع خطوط تولید

همانگونه که در بالا نیز بدان اشاره شد خطوط تولید مواد غذایی دسته بندی ها مختلفی دارند که می توانند بر اساس نوع ماده اولیه، فرآیند تولید و نوع بسته بندی کلاس های مختلفی را برای آن در نظر گرفته شده است. مواردی که در بالا بدان پرداخته شد انواع خط تولید مواد غذایی بر اساس نوع فرآیند بود که به ترتیب به نگاه داشتن در یخچال و انجماد، کنسرو نمودن، استفاده از اشعه و پرتو افکنی‌، عملیات دیهیدراته نمودن، انجماد خشک، ترشی نمودن در سرکه، پاستوریزه کردن و تخمیر دسته بندی می شوند.

سیمرکو طراح و مجری خطوط تولید مواد غذایی کنسروی

 

گروه صنعتی سیمرکو طراح و اجرا کننده خط تولید کنسرویجات می باشد. تیم‌ تحقیق و توسعه سیمرکو همواره با رصد کردن فعالیت کارخانه‌های مختلف در زمینه تولید محصولات کنسروی، و با در نظر گرفتن پارامترهای موثر در طراحی یک خط تولید، نتایج تحلیلی خود را به‌روزرسانی می‌کند. برای راه اندازی خطوط تولید مورد نظرتان می توانید با مشاورین شرکت سیمرکو در زمینه برآورد هزینه، نحوه راه اندازی و تولید غذای کنسروی در ارتباط باشید. برای رزرو جلسه حضوری رایگان مشاوره راه اندازی این خط تولید با دفتر مرکزی سیمرکو تماس حاصل فرمایید.

فارسی سازی پوسته توسط: همیار وردپرس