در حال بارگذاری...
آشنایی با خط تولید مربا، مارمالاد و عسلسایر مطالب

خط تولید مربا

مربا یکی از خوراکی‌هایی است که همواره جایگاه ویژه‌ای در وعده‌های غذایی به خصوص وعده صبجانه داشته و به خاطر تنوع زیادی که در انواع آن وجود دارد، می‌تواند مورد پسند ذائقه‌های مختلف قرار گیرد. به طور کلی هر میوه‌ای که خاصیت ژله‌ای شدن (لعاب دادن) را داشته باشد، می‌تواند به مربا تبدیل شود، اما معمولا انتخاب میوه مناسب برای مربا به موجود بودن میوه مورد نظر در یک اقلیم خاص و همچنین به ذائقه غالب در یک منطقه بستگی دارد. پیش‌تر در مقاله‌ای با عنوان آشنایی با خط تولید مربا، با مباحث کلی در مورد خط تولید مربا آشنا شده‌اید، در این‌جا مباحث تکمیلی بیشتری در مورد راه‌اندازی خط تولید مربا ارائه می‌شود.

تولید مربا به روش صنعتی شامل سه مرحله آماده‌سازی، تولید و بسته بندی است که این روند با تفاوت جزئی که در  مرحله آماده‌سازی وجود دارد، تقریبا برای تمام انواع خط تولید مربا یکسان می‌باشد. هر چند در ایران خط تولید مربای هویج و خط تولید مربای آلبالو از مقبولیت بیشتری برخوردارند، اما به تازگی خطوط تولید مربا با میوه‌های متوع‌تر به خصوص در مورد میوه‌های استوایی در حال گسترش می‌باشد. به عنوان مثال خط تولید مربای آلوئه ورا طی چند سال گذشته با استقبال خوبی مواجه شده است. در ادامه این مقاله خطوط تولید مربای میوه‌های را که به طور سنتی رواج بیشتری در ایران داشته‌اند بررسی می‌کنیم و مطالب مربوط به خط تولید مربای میوه‌های جدیدتر را به مقالات آینده واگذار می‌نماییم.

 

عملیات آماده‌سازی

عملیات آماده‌سازی برای خطوط تولید مربا، با توجه به میوه‌ای که برای مرباسازی انتخاب شده است، تعیین می‌شود. خطوط تولید مرباسازی که رواج بیشتری در ایران دارند، عبارتند از:

  • خط تولید مربای هویج
  • خط تولید مربای آلبالو
  • خط تولید مربای سیب
  • خط تولید مربای به
  • خط تولید مربای انجیر
  • خط تولید مربای بهار نارنج
  • خط تولید مربای گل‌محمدی

 

عملیات آماده‌سازی خط تولید مربا

عملیات آماده‌سازی برای انواع مختلف خط تولید مربا بر حسب نوع محصول نهایی،  به شرح زیر است.

خط تولید مربای هویج

عملیات آماده‌سازی در خط تولید مربای هویج شامل سه مرحله‌ی شستشو، پوست‌گیری و رنده کردن، می‌باشد. شستشوی هویج‌ها در کانال شستشو صورت می‌گیرد و عملیات پوست‌گیری و رنده‌کردن نیز به ترتیب توسط دستگاه پوست‌گیر و دستگاه رنده‌کن انجام می‌شود.

فرآیند آماده‌سازی مربای هویج تقریبا در همه کارخانه‌جات یکسان است، اما شکل انجام فرآیندها ممکن است به صورت ماشینی و یا به کمک نیروی انسانی باشد. در خط تولید مربای هویج با ظرفیت کم معمولا مراحل پوست‌گیری و رنده کردن توسط پرسنل تولید اما در خطوط با ظرفیت‌های بالاتر تمام مراحل آماده‌سازی به صورت اتوماتیک انجام می‌شود.

خط تولید مربای هویج

خط تولید مربای آلبالو

فرآیند آماده‌سازی در خط تولید مربای آلبالو طی سه مرحله‌ی شستشو، دم‌گیری و هسته‌گیری انجام می‌شود. برای این منظور آلبالوها، ابتدا در کانال شستشو، شسته شده و سپس به سمت دستگاه‌های دم‌گیر و هسته‌گیر هدایت می‌شوند. دستگاه هسته‌گیر آلبالو در دو نوع غلطکی و سوزنی موجود می‌باشد.

در مواقعی که این حساسیت وجود داشته باشد که آلبالوها شکل کامل خود را پس از هسته‌گیری حفظ نمایند، باید از دستگاه هسته‌گیر سوزنی که دقت بالاتری دارد، استفاده شود. در مواردی که تغییر شکل و له شدن آلبالو‌ها از نظر اهداف تولید، بلا مانع باشد، می‌توان از دستگاه هسته‌گیر غلطکی که قیمت پایین‌تری دارد استفاده کرد.

خط تولید مربای آلبالو

خط تولید مربای سیب

عملیات آماده‌سازی سیب برای تولید مربای سیب، شامل چهار مرحله شستشو، دم‌گیری، پوست‌گیری و قاچ کردن می‌باشد. شسته شدن سیب‌ها در کانال شستشو صورت می‌گیرد و پس از آن برای انجام عملیات دم‌گیری و پوست‌گیری به ترتیب وارد دستگاه‌های دم‌گیر و پوست‌گیر می‌شوند.

سیب‌ها پس از ورود به دستگاه دم‌گیر با انجام یک سری حرکات لرزشی (ویبره) در معرض سطوح شیاردار دستگاه قرار می‌گیرند و بدین ترتیب عملیات دم‌گیری آن‌ها انجام و وارد دستگاه پوست‌گیر می‌شوند.

دستگاه پوست‌گیر، غلطک‌هایی دارد که با حرکات سایشی سریع به نحوی که گوشت میوه از آن جدا نشود، پوست میوه را جدا می‌کنند. از آنجا که برای تهیه مربای سیب، سیب‌ها باید به صورت قاچ شده (اسلایس) باشند، لازم است پس از انجام عملیات دم‌گیری و پوست‌گیری، وارد دستگاه قاچ کن شوند تا به صورت قاچ شده درآیند و بدین ترتیب برای مربا شدن آماده شوند.

خط تولید مربای سیب

خط تولید مربای به

فرآیند آماده‌سازی میوه به کاملا مشابه با سیب می‌باشد با این تفاوت که عملیات دم‌گیری که در مورد سیب انجام می‌شد، در اینجا وجود ندارد و میوه‌های به با انجام سه مرحله شستشو (در کانال شستشو)، پوست‌گیری (توسط دستگاه پوست‌گیر) و قاچ کردن (توسط دستگاه قاچ کن)، برای تولید مربا آماده خواهند شد.

خط تولید مربای به

خط تولید مربای انجیر

آماده کردن انجیر برای تولید مربا فقط شامل یک مرحله شستشو  می‌باشد، و پس از آنکه انجیرها در کانال شستشو، شسته شده و به سمت مراحل تولید هدایت می‌شوند.

 

خط تولید مربای انجیر

خط تولید مربای بهار نارنج

از آنجا که بهار نارنج به صورت فله‌ای و آماده شده وارد کارخانه می‌شود، نیاز به آماده‌سازی خاصی ندارد و بلافاصله به بخش تولید هدایت خواهد شد.

خط تولید مربای بهار نارنج

خط تولید مربای گل‌محمدی

گل‌محمدی همانند بهار نارنج به صورت آماده شده وارد کارخانه می‌شود و به همین دلیل بدون آنکه عملیات آماده‌سازی روی آن صورت پذیرد، به بخش تولید هدایت می شود.

 

خط تولید مربای گل‌محمدی

 

 

در انواع گوناگون خط تولید مربا صرف نظر از نوع میوه‌‌ی مورد نظر، میوه‌ها پس از عملیات آماده‌سازی، وارد بخش تولید می‌شوند. از آنجا که بخش تولید در کارخانه‌جات مرباسازی برای میوه‌های مختلف تفاوت چندانی با هم ندارد، آن را به صورت کلی در ادامه بررسی خواهیم کرد. برای کسب اطلاعات کامل‌تر در مورد دستگاه‌های آماده‌سازی مربا می‌توانید به بخش ماشین‌آلات آماده‌سازی شرکت سیمرکو مراجعه نمایید.

 

تولید

بخش تولید در انواع خط تولید مربا از سه بخش جداگانه برای آماده کردن شیشه (جهت بسته‌بندی)، شربت (محلول) و محصول (میوه مورد نظر برای مربا) تشکیل می‌شود. مراحل لازم در هر بخش در یک مسیر جداگانه انجام می‌شود و سپس هر سه مسیر در نقطه پرکردن محصول به هم می‌رسند.

آماده کردن  شیشه

شیشه‌های که در فرآیند تولید مربا مورد استفاده قرار می‌گیرند باید کاملا بهداشتی، تمیز و ضدعفونی شده باشند. به همین منظور شیشه‌های خالی ابتدا توسط پرسنل تولید روی نوار نقاله قرار می‌گیرند و سپس به سمت سینی ترافیک هدایت می‌شوند. سینی ترافیک یک سینی چرخنده است که قوطی‌ها پس از آنکه در آن قرار گرفتند یک دور دایره‌ای شکل را می‌زنند و سپس به صف شده و از سمت دیگر وارد دستگاه بخارشور می‌شوند. شیشه‌ها در حین عبور از دستگاه بخارشور در معرض اسپری بخار آب قرار می‌گیرند و برای آنکه درون آنها کاملا از بخار آب پر شود، دوران داده می‌شوند. شیشه‌های خالی در دستگاه بخار شور کاملا شسته و استریل شده و سپس یه سمت دستگاه خشک‌کن هدایت می‌شوند.

شیشه‌ها در محلی که از دستگاه بخار شور خارج می‌شوند در یک مسیر شیب‌دار به سمت پایین قرار می‌گیرند تا ضمن اینکه بخشی از بخار آب موجود در آن‌ها ریخته می‌شود، وارد دستگاه خشک کن شوند. شیشه‌ها درون دستگاه خشک کن تحت حرارت قرار می‌گیرند و کاملا خشک می‌شوند. خشک بودن شیشه‌ها در خط تولید مربا بسیار حائز اهمیت است، چرا که کوچکترین قطره آبی درون شیشه می‌تواند به کپک زدن میوه‌ها منجر گردد. شیشه‌های مربا پس از طی کردن عملیات بخارشویی و خشک کردن، آماده راه یافتن به دستگاه پر کن می‌باشند تا در آنجا از محصولاتی که از مسیری دیگر وارد شده‌اند، پر شوند.

آماده کردن شیشه برای مربا

آماده کردن شربت (محلول)

میوه‌های مختلفی که برای تولید مربا انتخاب می‌شوند، بر حسب میزان قندی که دارند، به میزان مشخصی از شربت (محلول) نیاز دارند تا همراه آن‌ها پخته شود و محصول مربا به دست آید. به عنوان مثال، در خط تولید مربای هویج باید شربت غلیظ‌تر و شیرین‌تری نسبت به خط تولید مربای آلبالو تهیه شود، چرا که میزان قند موجود در هویج از آلبالو کمتر است. زمانی که فرمول تولید شربت،  با توجه به نوع مربا  و با نظر مدیر تولید تعیین شد، مواد لازم (مثلا آب، شکر و …) درون دستگاه پاتیل‌گردان ریخته می‌شوند تا پس از پخته شدن درون دیگ دوجداره دستگاه، به بخش‌های دیگر تولید هدایت شوند.

در بیشتر انواع خط تولید مربا از دو دستگاه پاتیل‌گردان استفاده می‌شود که یکی برای تولید شربت و دیگری برای تولید محصول است. به این ترتیب شربتی که توسط پاتیل‌گردان مخصوص تولید شربت تولید می‌شود به سمت پاتیل‌‌گردان تولید محصول هدایت خواهد شد تا در آن‌جا همراه با محصول، پخته شود.

آماده کردن محصول

برای آماده‌کردن محصول نهایی (مربای میوه) باید میوه‌هایی که طی عملیات آماده‌سازی، برای تولید آماده شده‌‌اند، به دستگاه پاتیل‌گردان ریخته شوند. میوه‌ها در دستگاه پاتیل‌گردان به همراه محلولی که از دستگاه پاتیل‌‌گردان تولید شربت وارد می‌شود، پخته می‌شوند. دستگاه پاتیل گردان دارای یک همزن است که با چرخش خود باعث می‌شود، میوه‌ها به خوبی با شربت، هم زده شوند و یک مخلوط همگن را تشکیل دهند. مخلوط یکنواخت شده میوه و شربت، پس از آنکه درون دستگاه پاتیل‌گردان به خوبی پخته شد، جهت انجام عملیات پر کردن به سمت مخزن دستگاه پرکن هدایت می‌شود.

پر کردن

شیشه‌های خالی مربا که مراحل بخار‌شویی و خشک کردن را طی‌کرده‌اند، از سمت دیگر خط تولید مربا به سمت دستگاه پر کن هدایت می‌شوند. شیشه‌های خالی  به محض ورود به دستگاه پرکن از شربتی که در دستگاه پاتیل‌گردان پخته شده و از سمت دیگر خط تولید وارد مخزن دستگاه پرکن شده است، پر می‌شوند.

دستگاه پرکن که در بیشتر انواع خط تولید مربا استفاده می‌شود، معمولا از نوع دستگاه پرکن دو پیستون خطی است که قوطی‌های خالی را توسط دو نازل از مخلوط مربا و محلول، پر می‌کند. دستگاه پرکن مجهز به یک همزن است که همواره در حال چرخش است و باعث می‌شود که مخلوط مربا و شربت از هم جدا نشوند.  مخلوط مربا و شربت باید در حالت داغ و در دمای بالای ۸۰ درجه سانتیگراد به درون شیشه‌ها ریخته شوند. وجود یک گرمکن درون دستگاه پرکن باعث می‌شود که مربا همواره گرم باقی بماند و در نهایت شیشه های مربا از یک مخلوط همگن محصول و شربت با دمای بالا، پر شوند.

 

دربندی

شیشه‌هایی که توسط دستگاه پرکن از مربا پرشده‌اند، فاقد درپوش هستند، لذا لازم است تا جهت قرار گرفتن درب روی آن‌ها و پرس شدن، وارد دستگاه دربندی شوند. دستگاه درب‌بندی قادر است به صورت اتوماتیک درب شیشه‌ها را روی آن‌ها قرار داده و کاملا پلمپ نماید. شیشه‌های حاوی مربا که تا رسیدن به دستگاه دربندی فاقد درپوس هستند، توسط تسمه نقاله به سمت دستگاه دربندی هدایت شده، و در آنجا توسط خشاب درب‌گذار دستگاه دربندی، درب‌گذاری می‌شوند.

دربندی شیشه‌های مربا

پاستوریزاسیون

فرآیند پاستوریزاسیون که به منظور نابود کردن میکروارگانسیم‌ها صورت می‌گیرد، در تمام انواع خط تولید مربا درون تونل پاستور انجام می‌شود. شیشه‌های پرشده از مربا پس از مرحله دربندی وارد تونل پاستور می‌شوند و در آنجا ابتدا از زیر دوش آب گرم و سپس از زیر دوش آب سرد عبور می‌کنند تا با اعمال یک شوک حرارتی، کاملا پاستور شوند.

اطلاعات کامل‌تر در مورد ماشین آلات مربوط به فرآیند تولید را می‌توانید در بخش ماشین‌آلات تولید شرکت سیمرکو کسب نمایید.

 

بسته‌بندی

عملیات بسته‌بندی آخرین مرحله‌ای است که باید در خط تولید مربا انجام شود، تا شیشه‌های پر شده از مربا به شکل یک محصول نهایی مربا، قابل عرضه به بازار باشند.  عملیات بسته بندی روی شیشه های حاوی مربا شامل ۴ مرحله زیر است:

  • لیبل‌زنی
  • غلاف‌زنی
  • چاپ اطلاعات تولید
  • بسته‌بندی نهایی

برای چسباندن لیبل روی شیشه‌های مربا از دستگاه لیبل‌زن استفاده می‌شود. دستگاه لیبل‌زن از جنس استیل است و با ظرفیت‌های مختلف از ۸ هزار تا ۱۲۰۰۰ شیشه‌ی مربا را در هر ساعت لیبل‌زنی می‌کند. عمیات غلاف‌زنی، چاپ اطلاعات تولید و بسته‌بندی نیز به ترتیب توسط دستگاه‌ها غلاف‌زن، جت‌پرینتر و شیرینک‌پک انجام می‌شود و بدین ترتیب شیشه‌های مربا در بسته‌بندی‌های مناسب، به بازار عرضه می‌شوند.

مباحث تکمیلی در مورد خط تولید مربا

خط تولید مربا از جمله ارزان‌ترین خطوط تولید صنایع غذایی محسوب می‌شود. هزینه راه‌اندازی خط تولید مربا می‌تواند در محدوده ۲۰۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان متغیر باشد. خط تولید مرباجات به صورت کلی یکی از انعطاف‌پذیرترین خطوط تولید در میان صنایع پردازشی مواد غذایی محسوب می‌شوند. انعطاف‌پذیری خط تولید مربا به این معناست که می‌توان یک خط تولید را به اشکال مختلف از نظر میزان وابستگی به ماشین‌آلات طراحی نمود. به عنوان مثال در خط تولید مربای هویج و خط تولید مربای آلبالو مراحل زیر را می‌توان به صورت دستی و به کمک نیروی انسانی انجام داد:

  • شستشو
  • هسته‌گیری آلبالو
  • پوست‌کندن هویج
  • رنده کردن هویج
  • پر کردن شیشه از مربا

در هرکدام از مراحل فوق اگر به جای ماشین‌آلاتی مثل هسته‌گیر، پوست‌‌گیر و رنده‌کن، از نیروی انسانی استفاده شود، هزینه ثابت سرمایه‌گذاری تا حد زیادی کاهش و در عوض هزینه‌های جاری تا حدودی افزایش می‌یابد. معمولا افرادی که شناخت کمی از بازار دارند ترجیح می‌دهند اقدام به راه‌اندازی خط تولید با سرمایه کم نمایند و سپس کسب و کار خود را گسترش دهند. خوشبختانه خط تولید مربا این قابلیت را دارد که با هزینه‌های پایین راه‌اندازی شود و  به مرور زمان با جایگزینی ماشین‌آلات به جای نیروی انسانی، به یک خط تولید با ظرفیت‌های بالاتر به روزرسانی شود.

از جمله گزینه‌های دیگری که می‌تواند هزینه‌های سرمایه‌گذاری برای راه‌اندازی خط تولید مربا را به میزان زیادی کاهش دهد، استفاده از خط تولید مربا دست دوم به جای خط تولید نو است. خط تولید مربای دست دوم یا اورهال شده، می‌تواند تا ۴۰ درصد از هزینه‌های سرمایه‌گذاری را کاهش دهد. به عنوان مثال دستگاهی که به صورت نو با قیمت ۱۰ میلیون تومان به فروش می‌رسد، می‌تواند با قیمتی در حدود ۶ میلیون تومان به صورت اورهال شده تهیه شود.

در بسیاری موارد کارآفرینان ترجیح می‌دهند تا مربا را به روش خانگی تهیه و سپس اقدام به بسته‌بندی آن نمایند. در حالت کلی وقتی از خط تولید مربا نام برده می‌شود، منظور خط کامل آن اعم از تولید و بسته‌بندی است. بنابراین افرادی که تنها تمایل به بسته‌بندی مربا دارند باید ابتدا مجوزهای لازم برای بسته‌بندی را دریافت و سپس اقدام به خرید دستگاه‌های بسته‌بندی نمایند. در چنین مواردی علاوه بر هزینه‌های ثابتی مثل قیمت زمین، هزینه تمام شده برای شروع کسب و کار تنها محدود به قیمت دستگاه بسته‌بندی مربا خواهد شد. جهت کسب اطلاعات تخصصی‌تر از دستگاه‌های بسته‌بندی می‌توانید به بخش ماشین‌آلات بسته‌بندی شرکت سیمرکو مراجعه نمایید.

تصمیم‌گیری در مورد میزان وابستگی خط تولید مربا به ماشین‌آلات و  همچنین انتخاب ماشین‌آلات نو و یا اورهال شده بر عهده سرمایه‌گذار می‌باشد، با این حال تیم مشاوره سیمرکو آماده است تا سناریوهای مختلف برای سرما‌یه‌گذاری را با توجه به انتظارات سرمایه‌گذاران به آنها پیشنهاد دهد.

 

کسب و کار تولید مربا

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

فارسی سازی پوسته توسط: همیار وردپرس