هدف اصلی و نهایی هر واحد تولیدی، یقیناً به حداکثر رساندن میزان سود و ارزش افزوده می‌باشد. برای نیل به این هدف راهکارهای بسیاری وجود که در دل خطوط تولید شرکت‌ها نهفته است. یکی از بخش‌هایی که برای افزایش سود و ارزش افزوده‌ از ظرفیت‌های بالایی برخوردار می‌باشد، بخش بسته‌بندی می‌باشد.
ماشین آلات و تجهیزات بسته بندی خط تولید کنسرو و خط تولید کمپوت می‌توانند منافع زیادی را شامل حال کسب و کار کنند. بهترین محصولات اگر در بسته‌بندی درستی ارائه نشوند، مورد پسند مشتریان واقع نخواهند شد. در طرف دیگر ما شاهد محصولاتی هستیم که از کیفیت خوبی برخوردار نبوده ولی به دلیل بهره‌مندی از طراحی مناسب مورد توجه بازار و مشتریان هستند.
در این مقاله قصد داریم تا با انواع ماشین آلات و تجهیزات بسته بندی در خط تولید کنسرو و کمپوت بیشتر آشنا شویم. ماشین‌آلات تجهیزات بسته بندی خط تولید کنسرو و خط تولید کمپوت که در ادامه خواهید خواند عبارتند از:

۱)  چاپگرهای صنعتی CIJ یا Continues Ink Jet
۲) چاپگرهای صنعتی DOD سری پیزوالکتریک، Piezo Drop On Demand
۳) چاپگرهای صنعتی DOD سری حرارتی، Thermal Drop On Demand

جت پرینتر

یکی از متداول‌ترین ماشین‌آلات و تجهیزات بسته بندی خط تولید کنسرو و خط تولید کمپوت، جت پرینتر یا چاپگر صنعتی می‌باشد. به کمک این چاپگر اطلاعات مربوط به تولید بر روی بدنه‌ی یا درب محصول چاپ می‌شود. تفاوت این نوع چاپگر با سایر چاپگر‌ها در چاپ بدون تماس می‌باشد. این چاپگر صنعتی به عنوان یکی از ماشین آلات بسته بندی در خط تولید کمپوت و کنسرو ، برای چاپ اطلاعاتی نظیر قیمت محصول، تاریخ تولید، تاریخ انقضا، لوگو، انواع بارکد و کد محصول از روش غیر تماسی بهره می‌برد. روش چاپ غیر تماسی عبارتند از چاپ جوهری به وسیله‌ی شش رنگ از فاصله‌ی چند میلی‌متر تا چند سانتی‌متر.

این چاپگر صنعتی صرفاً یکی از تجهیزات و ماشین آلات بستهبندی در خط تولید کمپوت و خط تولید کنسرو نمی‌باشد. چاپگر صنعتی چاپ غیر تماسی در انواع صنایع دارویی، سلولوزی، آرایشی و بهداشتی، دام و طیور، صنایع تولید نئوپان، خودروسازی و… مورد استفاده قرار می‌گیرد.

چاپگر‌های صنعتی از نظر فناوری چاپ در سه طبقه قرار می‌گیرند:

۱) چاپگر‌های صنعتی CIJ یا Continues Ink Jet
۲) چاپگر‌های صنعتی DOD سری پیزوالکتریک، Piezo Drop On Demand
۳) چاپگر‌های صنعتی DOD سری حرارتی، Thermal Drop On Demand

چاپگرهای صنعتی CIJ

در این مدل از چاپگر‌های صنعتی، ذرات جوهر از یک میدان الکتریکی عبور می‌کنند. پس از عبور قطرات جوهر از میدان الکتریکی، این قطرات باردار می‌شوند. پس از آن صفحه‌ای قرار است تا چاپ بر روی آن انجام بگیرد، باردار می‌شود. بار الکتریکی صفحه‌ی مدنظر برای چاپ باید عکس بار موجود در قطرات باشد تا عملیات جذب بین سطح و ذرات جوهر رخ دهد. سرعت و میزان باردار شدن قطرات جوهر مکان دقیق را تعییم خواهد نمود.

چاپگرهای صنعتی پیزو الکتریک

چاپگر‌های صنعتی پیزوالکتریک سری DOD، عملیات پرتاب قطرات جوهر را به وسیله‌ی کریستال‌های پیزوالکتریک انجام می‌دهند. اساس کار چاپگرهای صنعتی پیزو الکتریک بسیار شبیه به چاپگر‌های صنعتی سری CIJ می‌باشد اما این دو سری چاپگر صنعتی دارای یک فرق اساسی می‌باشند. در چاپگر‌های DOD تنها در زمان نیاز قطرات جوهر پرتاب می‌شوند. اما در چاپگر‌های CIJ قطرات جوهر به صورت پیوسته در حال پرتاب می‌باشند. این چاپگر در مقایسه با سایر ماشین آلات بسته بندی در خط تولید کمپوت و خط تولید کنسرو بسیار مقرون به صرفه و دقیق می‌باشد.

 چاپگرهای صنعتی گرمایی

چاپگر‌های صنعتی گرمایی از دسته چاپگر‌های صنعتی DOD می‌باشند. این چاپگر‌ها تنها در هنگام نیاز ذرات جوهر را پرتاب می‌کنند. پرتاب قطرات جوهر در این چاپگر توسط یک المان حرارتی کوچک انجام می‌پذیرد. نحوه‌ی کار این نوع چاپگر صنعتی به این صورت می‌باشد که پس از اعمال جریان به این المان حرارتی، دمای این المان افزایش می‌یابد و جوهر موجود در اطراف خود را تبخیر می‌کند. تبخیر جوهر در مخزن باعث پیدایش حباب می‌شود. به وجود آمدن حباب توسط المان حرارتی فشار را در مخزن افزایش می‌دهد و باعث پرتاب شدن جوهر از هد چاپگر صنعتی می‌شود. همانطور که مشاهده شد، این چاپگر جزو به روز‌ترین ماشین آلات بسته بندی در خط تولید کمپوت و خط تولید کنسرو به حساب می‌آید.

همانطور که ملاحظه فرمودید، چاپگر‌های صنعتی از منظر تکنولوژی چاپ در سه دسته طبقه می‌شوند. علاوه بر این دسته‌بندی نوع دیگری از دسته‌بندی نیز مرسوم می‌باشد که در ادامه به آن می‌پردازیم.

انواع جت پرینتر

چاپگر‌های صنعتی به عنوان یکی از ماشین آلات و تجهیزات بسته بندی در خط تولید کنسرو و کمپوت توسط کمپانی‌های متفاوتی تولید می‌شوند. هر یک از انواع این چاپگر صنعتی برای رفع نیاز خاصی طراحی و تولید می‌شوند:

۱) چاپگر صنعتی دستی

چاپگر صنعتی دستی به عنوان یکی از تجهیزات و ماشین آلات بسته بندی در خط تولید کمپوت و خط تولید کنسرو با ظرفیت پایین می‌باشد. فرایند درج اطلاعات بر روی محصول توسط این چاپگر نسبت به سایر انوع آن از نظر زمانی طولانی‌تر می‌باشد.

۲) چاپگرهای صنعتی ریزنویس و درشت‌نویس

معمولاً اندازه و فونت چاپگر‌های صنعتی با توجه به خط تولیدی که چاپگر در آن قرار خواهد گرفت، مشخص خواهد شد. در میان ماشن آلات بسته بندی خط تولید انواع کمپوت، خط تولید کنسرو و خط تولید رب گوجه فرنگی معمولاً از چاپگر‌های ریزنگار استفاده می‌شود.

۳) چاپگرهای صنعتی یک یا چند خط نویس

اگر بر بسته بندی محصولات دقت کنید، نکته‌ای کاملاً مشهود می‌باشد. برخی از محصولات دارای یک سطر اطلاعات چاپ شده بر روی محصول می‌باشند. در مقابل، برخی از محصولات دارای ۲ سطر و یا بیشتر اطلاعات چاپ شده هستند. هر کدام از این نوع چاپ‌ها توسط نوع خاصی از چاپگر صنعتی انجام می‌گیرد.

انواع برند چاپگرهای صنعتی

در میان ماشین‌ آلات و تجهیزات بسته بندی در خط تولید کنسرو و کمپوت، معمولاً چاپگر‌های صنعتی جزو با کیفیت‌ترین تجهیزات به حساب می‌آیند. معمولاً چاپگر‌های صنعتی از بروز‌ترین تکنولوژی‌های موجود استفاده می‌کنند. به همین دلیل تنها کمپانی‌های معتبر قادرند این نوع از چاپگر‌ها را تولید کنند و برند‌های کمتر شناخته شده در میان برند‌های تولیدکننده‌ی این ابزار صنعتی به چشم نمی‌خورند.

برخی از برند‌های معتبر و با کیفیت چاپگر‌های صنعتی در زیر گردآوری شده‌اند:

  • هیتاچی
  • اچ پی
  • دومینو ( Domino )
  • لینکس ( Linx )
  • بست مارک ( Bestmark )
  • بتر مارک ( Bettermark )
  • بتر جت ( Betterjet )
  • یو ۲ ( U2 )
  • ساون ( Sauven )
  • الفین ( Elfin )
  • راتویل ( ROTTWEIL )
  • ماکرو

مشخصات فنی عمومی چاپگرها‌ی صنعتی

  • چاپ یک تا هشت سطر کاراکتر‌های فارسی و لاتین
  • چاپ لوگو و آرم با کیفیت بالا ( در حدود ۲۰۰ DPI )
  • چاپ تاریخ تولید، تاریخ انقضاء، زمان و درج شماره محصول تولیدی به صورت خودکار
  • چاپ بر روی جنس‌های متفاوت نظیر چوب، فلز، شیشه، پلاستیک، سیمان، کاغذ و…
  • چاپ بر روی سطوح هموار و زاویه‌دار
  • چاپ بر روی سطوح به صورت افقی، عمودی و مورب

شیرینگ پک

یکی از مهم‌ترین ماشین‌آلات و تجهیزات بسته بندی خط تولید کنسرو و کمپوت دستگاه شیرینگ پک می‌باشد. این دستگاه با استفاده از فرایند‌های حرارتی محصولات را در تعداد مشخص بسته‌بندی می‌کند. این دستگاه در طی یک فرایند، نایلونی پلاستیکی را به در محصولات می‌پیچد و پس از وارد کردن حرارت به نایلون شکل آن را ثابت می‌کند. این بسته‌بندی با هدف سهولت در حمل و نقل، زیبایی، مقاومت و پیشگیری از آسیب‌های احتمالی به محصولات انجام می‌شود.

دستگاه شیرینگ پک به عنوان یکی ماشین‌آلات و تجهیزات بسته بندی خط تولید کنسرو ، کمپوت، کارتن، نوشابه، آب معدنی، محصولات بهداشتی و سایر محصولات شبیه به محصولات نامبرده مورد استفاده قرار می‌گیرد.

انواع دستگاه بستهبندی شیرینگ

این دستگاه در مدل‌های متفاوتی تولید و به بازار عرضه می‌شود. انواع مختلف این دستگاه، بر اساس نحوه‌ی کارکرد و نیاز مشتریان طراحی و تولید می‌شوند. اما در حالت کلی این دستگاه در نوع طراحی وتولید می‌شود:

۱-دستگاه بسته بندی شیرینگ نیمه اتوماتیک

نوع نیمه اتوماتیک این دستگاه بیشتر در خطوط تولیدی مورد استفاده قرار می‌گیرند که محصولات، از نظر ابعاد و اندازه فیزیکی متفاوت باشند. به همین جهت به کمک یک اپراتور نایلون شیرینگ باید دور تا دور محصول کشیده شود و سپس به کمک دستگاه بخش‌های اضافی نایلون بریده‌ شود. در انتها نیز برای تکمیل فرایند بسته‌بندی، بسته به طرف کوره می‌رود تا با استفاد از گرما، پلاستیک به طور کامل محصول را در بر بگیرد.

۲-دستگاه بسته بندی شیرینگ اتوماتیک

بر خلاف نوع نیمه اتوماتیک این دستگاه، دستگاه بسته‌بندی تمام اتوماتیک در خطوط تولیدی مورد استفاده قرار می‌گیرد که محصولات از نظر اندازه و ابعاد فیزیکی شبیه به هم باشند. این دستگاه بدون استفاده از اپراتور و نیروی انسانی عملیات کشیدن نایلون پلاستیکی را انجام می‌دهد. دستگاه بسته‌بندی اتوماتیک می‌تواند انتخاب خوبی برای ماشین‌آلات و تتجهیزات بسته بندی خط تولید کنسرو ، خط تولید کمپوت و خط تولید رب گوجه فرنگی به حساب بیاید. خطوط تولید نامبرده، دارای خروجی‌های زیاد و شبیه به هم می‌باشند که استفاده از دستگاه بسته‌بندی تمام اتوماتیک انتخابی خوب و منطقی برای این خط تولید به حساب می‌آید.

۳-دستگاه بسته بندی شیرینگ جک پارویی

این دستگاه از جمله ماشین‌آلات و تجهیزات بسته بندی خط تولید کنسرو ، انواع جعبه، کارتن، شیشه، محصولات سلولوزی و بهداشتی می‌باشد. این دستگاه دارای یک جک پارویی در قسمت ابتدایی دستگاه می‌باشد که به کمک آن قادر است تا محصولات را در تعداد دلخواه برای بسته‌بندی مرتب کند. این دستگاه بسته‌بندی نیازمند یک اپراتور می‌باشد تا به وسیله‌ی فشردن یک پدال جک پارویی پنوماتیک فعال گردد.

۴-دستگاه بسته بندی شیرینگ تیغه از پهلو

از کاربردی‌ترین ماشین آلات بسته بندی در خط تولید کمپوت و کنسرو دستگاه شیرینگ تیغه از پهلو می‌باشد. همانند دستگاه بسته بندی شیرینگ جک پارویی، این دستگاه نیز به عنوان یکی از ماشین آلات و تجهیزات بسته بندی خط تولید کنسرو ، کمپوت، انواع جعبه، کارتن، شیشه، محصولات آرایشی و بهداشتی می‌باشد. این دستگاه بسته‌بندی دارای یک تونل گرمایش می‌باشد که به وسیله‌ی پشم سنگ به منظور جلوگیری از اتلاف انرژی عایق شده‌است. این دستگاه بسته‌بندی بیشتر مناسب کالاهایی می‌باشد که از طول زیادی برخوردارند. به همین دلیل تیغه‌ی دوخت این دستگاه به موارات شاسی دستگاه قرار گرفته‌است تا بتواند انواع بسته‌بندی با طول زیاد را بسته‌بندی کند. این دستگاه نیز همانند دستگاه شیرینگ جک پارویی نیازمند نیروی انسانی می‌باشد.

۵-دستگاه بسته بندی شیرینگ تونل بزرگ

یکی دیگر از انواع دستگاه شیرینگ، دستگاه بسته بندی شیرینگ تونل بزرگ می‌باشد. این دستگاه از نظر شکل و ساختار کلی بسیار شبیه به سایر انواع دستگاه‌هایی است که تا کنون معرفی شده‌است. برخلاف سایر ماشین آلات بسته بندی در خط تولید کمپوت و کنسرو این دستگاه برای محصولات کوچک طراحی نشده‌است. تنها تفاوت اصلی این دستگاه در ابعاد بزرگ آن می‌باشد. دلیل اصلی ابعاد بزرگ این دستگاه به بسته‌بندی بسته‌های بزرگ مربوط می‌شود. محصولاتی از قبیل کولر، بخاری، یخچال، صندلی و … در دستگاه بسته‌بندی شیرینگ تونل بزرگ بسته‌بندی می‌شوند.

دستگاه لیبل‌زن قوطی

بخش نهایی در فرایند تولید و بسته‌بندی محصولات غذایی، طراحی و چاپ لیبل یا برچسب می‌باشد. علاوه بر کیفیت محصولات موجود در درون قوطی‌ها، ظاهر قوطی‌ها نیز باید بسیار زیبا و دوست‌داشتنی باشد. دستگاه لیبل‌زن قوطی عملیات مربوط به درج لیبل بر روی قوطی را در انجام می‌دهد. به طور کلی دستگاه لیبل‌زن قوطی یکی از ماشین‌آلات و تجهیزات بسته بندی خط تولید کنسرو و کمپوت می‌باشد که دارای وظیفه‌‌ای حساس می‌باشد.

تنوع ماشین آلات بسته بندی در خط تولید کنسرو و خط تولید کمپوت بسیار زیاد می‌باشد. به همین جهت انواع متفاوتی از دستگاه لیبل‌زن نیز موجود می‌باشد. در ادامه قصد داریم تا مهم‌ترین انواع دستگاه لیبل‌زن را برشمریم:

لیبل پشت چسب‌دار

لیبل پشت چسب‌دار کاغذی: ارزانترین نوع لیبل پشت چسب‌دار لیبل کاغذی میباشد. این لیبل از جنس کاغذ بوده و گسترهی استفادهی آن بسیار وسیع میباشد.
لیبل پشت چسب‌دار PVC: لیبل‌های پشت چسب‌دار PVC به طور کلی در دو نوع براق و مات طراحی و تولید میشوند. این لیبلها از نظر استحکام به پلاستیک نزدیک میباشند. در صورتی که محصول نیاز داشته باشد تا از لیبلی مستحکمتر برخوردار باشد، این نوع لیبل انتخاب خوبی به حساب میآید. لیبل پشت چسب‌دار PVC در مقابل رطوبت مقاوم بوده و نقش چاپ بر روی آن دیرتر مستهلک میشود.
لیبل پشت چسب‌دار شفاف: در برخی از موارد، بستهبندی باید به گونهای انجام شود تا مشتری بتواند به صورت مستقیم محصول را مشاهده کند. در این موارد، انواع لیبل پشت چسب‌دار شفاف انتخاب خوبی به حساب میآید.
لیبل پشت چسب‌دار فلزی: این نوع لیبل پشت چسب‌دار به دلیل برخورداری از چسبی قوی، دارای قابلیت چسبیدن بر روی انواع فلز و شیشه میباشد. این لیبل در مقابل شستشو مقاوم میباشد.

لیبل OPP

این لیبل از جنس پلیمر پلی پرپپیلن می‌باشد و بیشتر در خطوط تولید آب معدنی و نوشابه مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای استفاده از این لیبل باید از لیبل‌زن مخصوصی به نام لیبل‌زن OPP استفاده کرد. این دستگاه لیبل‌زن دارای دو نوع تمام اتوماتیک و نیمه اتوماتیک می‌باشد. نوع اتوماتیک این لیبل‌زن در مقابل نوع نیمه اتوماتیک گرانتر می‌باشد اما دارای لیبل‌های ارزان‌تری است.

لیبل اسلیو ( Sleeve Shrink )

یکی دیگر از ماشین‌آلات و تجهیزات بسته بندی خط تولید کنسرو، کمپوت و سایر مواد غذایی از این است، دستگاه لیبل‌زن اسلیو می‌باشد. این لیبل به دلیل جنس پلاستیکی خود، پس از قرارگرفتن بر روی بدنه‌ی محصول به کمک چرما به شکل ظرف در می‌آید. در میان ماشین آلات بسته بندی در خط تولید کنسرو و کمپوت، ماشین آلات لیبل‌زن OPP و اسلیو دارای یک نقطه ضعف مشترک می‌باشند. این نوع لیبل‌ها به محض اینکه آسیب ببینند، از ظرف حاوی محصول جدا شد و شناسایی محصول دچار مشکل می‌شود.

لیبل PS

بدون شک بخش اعظم بازار برای لیبل‌زنی محصولات‌شان از لیبل‌ها PS یا حساس به فشار استفاده می‌کنند. این لیبل‌ها در طیف وسیعی از صنایع غذایی مورد استفاده قرار می‌گیرند. یکی از ماشین آلات بستهبندی در خط تولید کنسرو و کمپوت لیبل‌زن PS می‌باشد. لیبل‌زن PS در دو نوع دستی و اتوماتیک موجود می‌باشد.

بزرگ‌ترین مزیت این لیبل‌ نسبت به سایر لیبل‌ها، عدم نیاز به چسب، گرما و آب می‌باشد. لیبل‌زن PS بدون شک در بین ساده و کاربردی‌ترین انواع ماشین‌آلات تجهیزات بسته بندی خط تولید کنسرو و کمپوت در نظر گرفته می‌شود.

لیبل‌زن مخصوص قوطی کنسرو و کمپوت

یکی از بهترین ماشین آلات بسته بندی در خط تولید کمپوت و کنسرو لیبل‌زن مخصوص قوطی فلزی می‌باشد. این دستگاه به منظور چسباندن لیبل بر روی بدنه قوطی‌های فلزی بدون چاپ مورد استفاده قرار می‌گیرد. این مدل از انواع ماشین آلات بسته بندی در خط تولید کمپوت و کنسرو به کمک نوار ترانسپورت به مرحله‌ی قبلی متصل می‌شود.

پس از وارد شدن قوطی‌ها به وسیله‌ی نوار ترانسپورت به لیبل‌زن، نوبت به چسب زدن قوطی‌ها می‌رسد. ابتدا مقدار مناسبی از چسب به دور قوطی‌ها آغشته می‌شود و پس از آن به وسیله‌ی چرخش قوطی‌ها لیبل بر روی قوطی می‌چسبد و همزمان عمل برش لیبل انجام می‌شود. در میان ماشین آلات بسته بندی در خط تولید کمپوت و کنسرو، دستگاه لیبل‌زن مخصوص قوطی دارای روند کار بسیار ساده و کم هزینه‌ای می‌باشد.

این دستگاه تماماً از جنس استیل می‌باشد و دارای ابعاد ۲۲۰ سانتی‌متر در ۱۸۰ سانتی‌متر در ۱۲۰ سانتی‌متر می‌باشد. این مدل از ماشین آلات بسته بندی در خط تولید کمپوت و کنسرو قادر است لیبل‌هایی با ابعاد ۲۵ الی ۲۱۰ میلی‌متر در ارتفاع ۱۵۲ الی ۴۲۰ میلی‌متر ار به قوطی‌ها بچسباند.

دستگاه لیبل‌زن مخصوص قوطی فلزی در مقایسه با سایر ماشین آلات بسته بندی در خط تولید کمپوت از ظرفیت قابل توجهی برخوردار می‌باشد. این دستگاه قادر است در هر ساعت ۸۰۰۰ الی ۱۲۰۰۰ قوطی را لیبل بزند. به دلیل حساسیت‌های موجود در ماشین آلات بسته بندی در خط تولید کمپوت و کنسرو، این ماشین به یک دستگاه PLC به منظور کنترل الکترونیکی مجهز می‌باشد.