در حال بارگذاری...
سایر مطالب

بذر گوجه فرنگی

گوجه فرنگی، محصولی معطر، خوشمزه و با رنگ‌های متنوع می‌باشد که حتی در فضاهای کوچک هم عملکرد بالایی دارد و به همین جهت مورد توجه بسیاری از باغداران قرار گرفته است. انتخاب بذر گوجه فرنگی مناسب، مهم‌ترین نکته‌ای است که باید قبل از کشت به آن توجه داشت، چرا که تا کنون بیش از ۷۵۰۰ بذر گوجه فرنگی متفاوت توسط کشورها و موسسات مختلف ارائه شده است، و بنابراین انتخاب بهترین بذر گوجه فرنگی با توجه به ویژگی‌های که مد نظر است، کلیدی‌ترین مرحله درکشت گوجه فرنگی خواهد بود. این مقاله به بررسی پارامترهای موثر در انتخاب بذر گوجه فرنگی می‌پردازد و همچنین مروری بر مهم‌ترین انواع بذر گوجه فرنگی که رواج بیشتری در دنیا دارند، خواهد داشت.

پارامترهای موثر در انتخاب بذر گوجه فرنگی

انتخاب بذر گوجه فرنگی با توجه به تنوع زیادی که در بذرهای گوجه فرنگی در سراسر دنیا یافت می‌شود، باید با داشتن اطلاعات کافی در رابطه با این موضوع انجام پذیرد تا در نهایت به یک انتخاب مناسب منجر گردد. پارامترهای انتخاب بذر، بسته به اولیت‌های که دنبال می‌شوند متفاوت هستند، اما به طور کلی ۴ پارامتر اساسی در انتخاب بذر گوجه فرنگی که بیشتر موثر هستند، عبارتند از:

  • شرایط آب و هوای محلی برای کشت بذر گوجه فرنگی
  • مقاوت در برابر بیماری برای انواع مختلف بذر گوجه فرنگی
  • نوع محصول مورنظر تولید شده از بذر گوجه فرنگی
  • عادت رشد بذر گوجه فرنگی
پارامترهای موثر در انتخاب بذر گوجه فرنگی

 

شرایط آب و هوای محلی برای کشت بذر گوجه فرنگی

اولین پارامتر موثر در انتخاب بذر گوجه فرنگی، توجه به شرایط آب و هوایی محلی برای کشت است، چراکه طول فصل رشد بذر در مناطق با آب و هوای مختلف، متفاوت می‌باشد. در مناطق سردسیر، باید بذر مناسب با آب و هوای سرد و در مناطق گرمسیر، بذر مناسب با آب و هوای گرم انتخاب شود. بذر مناسب برای مناطق سردسیر یا اصطلاحا بذر گوجه فرنگی سرمادوست، طول فصل رشد کمتری دارد و زودتر به محصول می‌رسد، در حالیکه بذر مناسب برای مناطق گرمسیر یا اصطلاحا بذر گوجه فرنگی گرمادوست، طول فصل رشد بیشتری دارد و دیرتر به محصول خواهد رسید. در مناطقی که آب و هوای به شدت گرم یا به شدت سرد دارند، نوع ویژه‌ای از بذر گوجه فرنگی که به تازگی تولید شده‌اند و بسیار مدرن هستند، باید انتخاب شود، این نوع از بذرها را بذر تنظیم شده با حرارت (heat-set) می نامند که برای سازگاری با تغییرات دمای شدید، بهینه‌سازی شده‌اند.

مقاوت در برابر بیماری برای انواع مختلف بذر گوجه فرنگی

گوجه فرنگی هم مانند بسیاری از میوه‌ها و سبزیجات دیگر، در طول فصل رشد، ممکن است به بیماری‌های مختلفی مبتلا شود. بهترین رویکرد برای مبارزه با انواع بیماری‌ها، انجام اقدامات پیشگیرانه‌ای است که به هنگام انتخاب بذر گوجه فرنگی باید انجام شود، به همین منظور باید در انتخاب بذر، این نکته مهم را مد نظر قرار داد که بذری انتخاب شود که در مقابل بیماری‌های رایج در منطقه، مقاوم باشد. به عنوان مثال در بعضی از مناطق با آب و هوای معتدل تخم‌های نوعی از قارچ با نام Phytophthora  به همره وزش باد ممکن است بذر گوجه فرنگی را مورد هجوم قرار دهند که در این صورت گوجه‌ها در کمتر از یک هفته پژمرده و نابود می‌شوند. از آنجا که تنها راه مبارزه با این نوع از قارچ، پوشاندن گوجه‌ها است و این کار بسیار زمان‌بر و اغلب غیرعملی می‌باشد، بهترین راه پیشگیری از ابتلا به قارچ، انتخاب بذر مقاوم به قارچ است. گزینه دیگر انتخاب بذر با طول فصل رشد کمتر است که زودتر به محصول برسد، به عنوان مثال بذر گوجه فرنگی گیلاسی می‌تواند یک انتخاب خوب برای چنین مناطقی باشد، چرا که قبل از آنکه تهدیدی وارد شود، بذر به محصول تبدیل شده است.

 

بذر گوجه فرنگی گیلاسی
بذر گوجه فرنگی گیلاسی

 

نوع محصول مورنظر تولید شده از بذر گوجه فرنگی

گوجه‌فرنگی، محصولی است که تنوع بسیار زیادی به لحاظ شکل، اندازه، رنگ و مزه دارد. گوجه فرنگی از نظر شکل در انواع مختلف، گوجه فرنگی گیلاسی، گوجه فرنگی زیتونی، گوجه فرنگی گردویی و گوجه فرنگی آلویی موجود می‌باشد که هر کدام از انواع آن برای اهداف خاصی مناسب هستند، به عنوان مثال برای تولید رب و سس، گوجه‌ فرنگی آلویی و برای صرف کردن به عنوان میوه، گوجه فرنگی گیلاسی بسیار مناسب می‌باشند یا مثلا  گوجه فرنگی نوع Beefsteak دارای شکل نامنظم و بزرگی می‌باشد که به خاطر طعم بسیار دلچسبی که دارد برای استفاده در سالاد ایده‌آل است. از نظر رنگ، انواع مختلف گوجه‌فرنگی در طیف رنگ‌های بسیار متنوع رنگین‌کمانی از قرمز، نارنجی و زرد تا بنفش و حتی سفید و سیاه موجود هستند که به خاطر داشتن رنگ، سرشار از آنتی اکسیدان می‌باشند و ضدسرطان هستند.

انتخاب بذر مناسب، با توجه به هدفی است که محصول گوجه فرنگی برای آن تولید می‌شود، به عنوان مثال برای مصرف گوجه به صورت تازه یا برای تولید رب و یا استفاده در سالاد، می‌توان بذر گوجه فرنگی مناسب را انتخاب کرد.

 

انتخاب بذر گوجه فرنگی متناسب با نوع محصول مورد نظر
انتخاب بذر گوجه فرنگی متناسب با نوع محصول مورد نظر

 

عادت رشد بذر گوجه فرنگی

بذرهای گوجه فرنگی از نظر عادت رشد در دو حالت کلی بذرهای معین و بذرهای نامعین موجود هستند. بذر گوجه فرنگی معین، محصولی را می‌دهد که تا ارتفاع مشخصی از ساقه رشد می‌کند در حالی که بذر گوجه فرنگی نامعین، میزان رشد مشخصی ندارد و معمولا به صورت بوته‌ای می‌باشد که باید برای کشت آن از قیم استفاده شود. انتخاب بذر گوجه‌فرنگی با توجه به پارامتر عادت رشد بستگی به فضایی دارد که برای کشت گوجه فرنگی انتخاب شده است، به عنوان مثال در فضا‌های محدود، بذر گوجه فرنگی معین انتخاب بهتری است در حالی که در مناطقی که محدودیتی برای فضا وجود ندار، بذر گوجه فرنگی نامعین مناسب‌تر خواهد بود.

ارقام گوجه فرنگی و معرفی چند بذر مهم

بذرهای گوجه فرنگی در انواع مختلفی از جمله گوجه‌فرنگی گوشتی، گوجه فرنگی سالادی، گوجه فرنگی میوه‌ای و با طعم‌های مخلتف و اشکال گوناگون موجود می‌باشند. موسسات تحقیقاتی در سراسر دنیا با انجام تغییراتی در ساختار گوجه فرنگی به منظور اصلاح برخی از ویژگی‌های آن، بذر گوجه فرنگی منحصر به فردی را تولید می‌کنند و معمولا یک نام مشخص را برای آن انتخاب می‌کنند که در همه جای دنیا، بذر مخصوص آن موسسه را با همان نام می‌شناسند. تا کنون بیش از ۷۵۰۰ نوع بذر گوجه فرنگی توسط موسسات مختلف تولید شده‌اند که هر کدام ویژگی‌های منحصر بفردی را دارا می‌باشند. در اینجا، تنها به ذکر نام چندین رقم گوجه فرنگی به همراه چندین بذر مهم از هر کدام اکتفا می‌شود.

گوجه فرنگی Roma Paste

بذر گوجه فرنگی Roma (Paste)
بذر گوجه فرنگی Roma Paste

گوجه فرنگی Roma  یک رقم گوجه فرنگی ایتالیایی است که محصولی آلویی شکل را به بار می‌آورد و برای تولید انواع رب و سس بسیار ایده‌آل می‌باشد، چراکه دارای پوستی ضخیم است و به زمان کمتری برای پخت نیاز دارد.

دو بذر مهم از رقم گوجه فرنگی Roma عبارتند از:

  • بذر گوجه فرنگی Big Mama : از نوع هیبریدی F1 و با عادت رشد نامعین است. دوران رشد ۸۰ روز می‌باشد و گوجه‌ای بیضی شکل با ابعاد ۷ در ۱۳ سانتی‌متر از آن تولید می‌شود.
  • بذر گوجه فرنگی San Marzano : از نوع هیبرید F1 با عادت رشد نامعین است که با دوران رشد ۸۵ روز، گوجه‌ای با ابعاد ۴ در ۱۲ سانتی‌متر را به بار می‌آورد.

 

گوجه فرنگی Beefsteak

رقم گوجه فرنگی Beefsteak ، محصولی بزرگ و گوشتی است  که به عنوان میوه خوراکی و به ویژه در ساندویچ‌ها بسیار پرمصرف می‌باشد.

دو بذر مهم از رقم گوجه فرنگی  Beefsteakعبارتند از:

  • بذر گوجه فرنگی Big Beef : از نوع هیبریدی F1 است و دوران رشد آن بین ۷۵ تا ۸۰ روز می‌باشد. این بذر در مقابل بیماری‌های fusarium ، verticillium و nematodes مقاوم است و برای کشت در مناطق سردسیر گزینه مناسبی می‌باشد. بذر گوجه فرنگی Big Beef محصولی بسیار خوشمزه و با قطری بین ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متر را تولید می‌کند.
  • بذر گوجه فرنگی Brandywine Pink : این بذر از نوع هیرلوم است و عادت رشد نامعین دارد. بذر گوجه فرنگی Brandywine Pink به عنوان یکی از کلاسیک‌ترین بذرهای رقم Beefsteak شناخته می‌شود که دوران رشد ۸۵ روز دارد. این بذر برای تولید محصولاتی مثل رب گوجه فرنگی چندان مناسب نیست اما برای مصرف به عنوان خوراکی دارای عطر و طعمی بسیار عالی می‌باشد.

 

بذر گوجه فرنگی Beefsteak
گوجه فرنگی Beefsteak

 

گوجه فرنگی سالادی (Salad Tomatoes)

رقم گوجه فرنگی سالادی، محصولی را با قطر ۵ تا ۷ سانتیمتر به بار می‌آورد و همانطور که از نامش پیداست برای خرد کردن و مصرف در سالاد مناسب است. گوجه‌های سالادی می‌توانند به عنوان مواد اولیه برای سس و یا رب استفاده شوند اما در مواردی که بسیار پرآب باشند باید به این نکته توجه داشت که به خوبی پخته شوند تا محصول نهایی به غلظت مناسب رسانده شود.

دو بذر مهم از رقم گوجه فرنگی Salad Tomatoes عبارتند از:

  • بذر گوجه فرنگی Carmello : این بذر از نوع هیبریدی و با دوران رشد بین ۶۵ تا ۷۰ روز و عادت رشد نامعین است. محصولی که از بذر Carmello حاصل می‌شود، بسیار خوشمزه است و طعمی بین ترش و شیرین دارد که برای تولید آب‌میوه بسیار مناسب است.
  • بذر گوجه فرگی Early Girl : این بذر از نوع هیبریدی F1 است که عادت رشد نامعین دارد و دوران آن ۸۰ روز است. بذر گوجه فرنگی Early Girl یک بذر عالی برای برداشت زودرس در مناطق سردسیر است و خوشه‌هایی از گوجه فرنگی با قطر ۴ تا ۵ سانتی‌متر را تولید می‌کند. محصولی که از این بذر حاصل می‌شود، درجه بریکس بالایی دارد و بسیار شیرین است.

 

بذر گوجه فرنگی سالادی
بذر گوجه فرنگی سالادی

 

گوجه فرنگی گیلاسی و انگوری (Cherry and Grape Tomatoes)

رقم گوجه فرنگی گیلاسی و انگوری منجر به تولید گوجه‌ای با اندازه کوچک و با قطری کمتر از یک اینچ (تقریبا ۲٫۵ سانتی‌متر) خواهد شد که با تعداد زیاد و به صورت خوشه‌ای برداشت می‌شود. گوجه فرنگی گیلاسی و انگوری بیشتر برای مناطق سردسیر مناسب است و معمولا  نسبت به گوجه‌های بزرگتر، مقاومت بیشتری در مقابل بیماری دارد، اما در مقابل آب و هوای گرم و خشک به شدت آسیب‌پذیر است.

دو بذر مهم از رقم گوجه فرنگی گیلاسی و انگوری عبارتند از:

  • بذر گوجه فرنگی Sweet 100 : این بذر از نوع هیبریدی F1 با دوران رشدی بین ۶۵ تا ۷۰ روز است که عادت رشد نامعین دارد. بذر Sweet 100  گوجه‌ای بسیار شیرین را به بار می‌آورد که هم به عنوان میوه و هم به عنوان ماده‌اولیه برای تولیدات دیگر کاربرد دارد.
  • بذر گوجه فرنگی Black Cherry : این بذر از نوع هیرلوم است که عادت رشد نامعین دارد و دوران رشد آن ۷۰ روز است. بذر Black Cherry علی رغم اینکه از نوع هیرلوم می‌باشد، در مقابل بیماری‌ها بسیار مقاوم است و گوجه فرنگی حاصل از آن شبیه گیلاس سیاه و بسیار خوشمزه است.

 

بذر گوجه فرنگی انگوری
بذر گوجه فرنگی انگوری

 

نتیجه گیری

گوجه فرنگی محصولی بسیار متنوع است که در گونه‌ها و ارقام متفاوتی یافت می‌شود. ارقام گوناگون گوجه فرنگی باعث شده تا کشورها و موسسات مختلف با انجام تغییراتی در ساختار آن، بذرهای متنوع و منحصر بفردی را ایجاد کنند. انتخاب بذر، با توجه به هدفی که محصول برای آن تولید می‌شود، صورت می‌پذیرد. به عنوان مثال برای بارآوردن محصول گوجه فرنگی برای مصرف به عنوان میوه، پرآب بودن و خوشمزه بودن آن ملاک است و بنابراین باید بذرهایی انتخاب شوند که گوجه‌های پر آبی را تولید کنند، در حالیکه برای کاشت گوجه فرنگی به عنوان ماده اولیه جهت تولید رب گوجه فرنگی، پارامتر گوشتی بودن  ملاک مهمی است و بنابراین باید بذر گوجه فرنگی که به این منظور انتخاب می‌شود منجر به تولید گوجه‌ فرنگی ‌های گوشتی شود.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

فارسی سازی پوسته توسط: همیار وردپرس